Rok 2025 przyniósł ważne zmiany w regulacjach dotyczących użytkowania wózków jezdniowych (wózków widłowych) i ogólnych zasad bezpieczeństwa pracy. Od końca 2024 wprowadzono obowiązkowe ubezpieczenie OC dla wszystkich wózków widłowych. Ponadto wzrosły standardy szkoleń i kar za naruszenia przepisów BHP.
Obowiązek ubezpieczenia OC wózków (nowa definicja ruchu)
6 listopada 2024 roku weszły w życie nowe przepisy dostosowujące polskie prawo do unijnej dyrektywy 2021/2118. Zmieniają one definicję „pojazdu mechanicznego” tak, że obejmuje ona także wózki widłowe i ładowarki teleskopowe – niezależnie od miejsca ich używania (magazyn, zakład, droga). Zgodnie z tymi regulacjami każdy używany wózek widłowy musi być objęty obowiązkowym ubezpieczeniem OC. Oznacza to, że każda transakcja wynajmu lub zakup wózka pociąga za sobą konieczność posiadania polisy. Ubezpieczenie dotyczy także pracy wózka przy załadunku/rozładunku towarów – nawet jeśli pojazd stoi w miejscu. Brak aktualnej polisy OC grozi karą finansową oraz koniecznością samodzielnego pokrycia kosztów szkód wyrządzonych przez wózek. Ważne jest ustalenie, kto zawiera i opłaca polisę – w praktyce w umowie najmu należy jasno określić, czy obowiązek ten spoczywa na właścicielu sprzętu czy na najemcy.
Zmiany w uprawnieniach operatorów
Wciąż obowiązuje rozporządzenie MRPiT z 15 grudnia 2017 r., które wprowadziło nowe kategorie uprawnień na wózki jezdniowe. Operatorzy korzystający z wózków napędzanych silnikiem muszą posiadać zaświadczenie kwalifikacyjne UDT (brak bezterminowych „imiennych zezwoleń”). Pracownicy, którzy mieli stare uprawnienia wydane przed czerwcem 2019, muszą je uaktualnić (wiele zezwoleń straciło ważność do 2023 lub w następnych latach). Przepisy przewidują okresy przejściowe – np. stare zezwolenia sprzed 2015 roku wygasną do końca 2027 r. W praktyce oznacza to, że wszyscy operatorzy wózków widłowych pracujący na zmianie muszą mieć aktualne szkolenie i certyfikat UDT. Pracodawca powinien nadzorować terminy ważności uprawnień. W razie kontroli wymagane jest od operatora posiadanie dokumentu (karteczki) potwierdzającego dopuszczenie do obsługi wózka zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Szkolenia i środki ochronne
Zgodnie z zasadami BHP pracodawca jest zobowiązany do regularnego szkolenia operatorów w zakresie bezpiecznej obsługi wózków widłowych oraz dbania o odpowiednie zabezpieczenia. Operatorzy muszą być przeszkoleni także w nowych przepisach BHP. Program szkolenia obejmuje znajomość obowiązujących przepisów (m.in. rozporządzenia MRPiT), obsługę wózka na placu manewrowym oraz instrukcje BHP dotyczące awaryjnych sytuacji. Ponadto niezbędnym wyposażeniem wózka są pasy bezpieczeństwa – pracownik powinien ich używać przy każdym transporcie. Przepisy BHP zalecają, aby operator miał na sobie pełne środki ochrony: kask, okulary ochronne, wysoką odzież i obuwie z twardą podeszwą. Każdorazowo przed pracą należy skontrolować stan techniczny wózka – w szczególności hamulce, stan ogumienia i działanie sygnałów ostrzegawczych. Niedopełnienie tych wymogów może prowadzić do konsekwencji prawnych dla pracodawcy i operatora.
Intensyfikacja nadzoru i surowsze kary
W 2025 roku inspekcja BHP (PIP) zapowiedziała wzmocnione kontrole przestrzegania przepisów. Pracodawcy muszą być przygotowani na częstsze audyty wewnętrzne i zewnętrzne oraz rzetelne dokumentowanie wszystkich działań na rzecz poprawy bezpieczeństwa. W przypadku poważnych naruszeń BHP grożą wysokie kary finansowe, a nawet zawieszenie części działalności zakładu. Nowe przepisy zachęcają firmy do prowadzenia ewidencji szkoleń online i wykorzystywania narzędzi cyfrowych do monitoringu BHP (np. aplikacje do zgłaszania zagrożeń). Oznacza to, że firmy muszą aktywnie podnosić standardy bezpieczeństwa (np. poprzez inspekcje techniczne, audyty ryzyka, dodatkowe szkolenia). Inwestycja w BHP przyniesie korzyści w postaci niższej liczby wypadków i awarii oraz lepszej reputacji firmy.
Nowe regulacje związane z wózkami jezdniowymi na rok 2025 przede wszystkim nakładają obowiązkowe ubezpieczenie OC dla każdego wózka widłowego. Operatorzy muszą mieć aktualne uprawnienia UDT i odbywać regularne szkolenia BHP. Pracodawcy natomiast powinni dostosować się do wzmożonego nadzoru inspekcji BHP i zadbać o dokumentację zgodności z przepisami. Warto dbać o to, aby wózki były odpowiednio wyposażone (pasy, sygnały) i ubezpieczone, jest to dziś niezbędne. Zabezpiecza to firmę przed karami i chroni zdrowie pracowników.
